Showing posts with label ნობელი. Show all posts
Showing posts with label ნობელი. Show all posts

Monday, March 1, 2010

ლე კლეზიოს ,,უდაბნო'' და მკითხველთა კლუბი

როგორც იქნა მოდის გაზაფხული და ვინაიდან ეს ავტომატურად გულისხმობს თებერვლის ბოლო წუთებს, მაქსიმალურად  შევეცდები ჩემი მკითხველთა კლუბის წევრისეული მოვალეობა კეთილსინდისიერად შევასრულო და ლე კლეზიოს ,,უდაბნოზე''  საპოსტად შემოგიკრიბოთ.
ხოო,თვითონ კლუბზე, ვინც არ იცით არ იცით რა არსებაა, ლინკი გაგარკვევთ,მე მარტო იმას გეტყვით, რომ საკმაოდ ძნელია წიგნის არჩევა რომელიც შენს გარდა 12 ადამიანმა უნდა წაიკითხოს.
უდაბნოს არჩევის რამდენიმე მიზეზი არსებობდა:
  • ავტორი ნობელის პრემიის ლაურეატია,ჩემი და ნობელის პრემიისადმი ფაქიზი დამოკიდებულება  -  სახალხოდ ცნობილი.
  • ტექსტი მიუხედავად იმისა,რომ საკმაოდ ზანტად იკითხება და შიგადაშიგ შეიძლება გაგაღიზიანოს კიდეც ნეიტრალურმა თხრობამ, კომფორტულია,შეგიძლია ნებისმიერ დროს გადმოიღო  თაროდან, რამდენიმე გვერდი წაიკითხო და უდაბნოს სიცხე იგრძნო.
  • წიგნის კითხვისას შეგიძლია საკუთარი ფანტაზია ავარჯიშო და უდაბნოს ვიზუალური მოდელი შეიქმნა, ან  პერსონაჟებს  შორის დამატებითი დიალოგები გამართო, მოკლედ, შენი გადასაწყვეტია.
  • ყოველთვის, როცა ვფიქრობ ხოლმე, რომ ჩემ თავს ვეღარ ვიტან და სადმე დამალვა მინდა, სულ უდაბნო მახსენდება, ხოოდა, ეს წიგნი დამეხმარა როდესღაც და მიყვარს.
თუმცა არსებობს ადამიანების არც თუ ისე
მცირე რაოდენობა,რომელთაც ლე კლეზიოს უდაბნო  ჩემსავით სულაც არ აჯადოვებთ. არც მიკვირს, იმიტომ რომ მეც მწყინდება ხოლმე სილაში ბორიალი, წრიულ გზებზე მოსიარულე ბედუინები, ქვიშებში ჩაფლული დღეები და სულ ველოდები ხოლმე როდის გამოჩნდება ჩემი საყვარელი პატარა გოგონა ლალა. ლალას მოლოდინში უდაბნოში დრო ბევრად სწრაფად გადის. საერთოდ.წიგნში ლოდინი ლამის პერსონაჟია, გრანდიოზულ მოწყენილობაში ყველა რაღაცას ელოდება, მაგალითად, ლალამ ვითონაც არ იცის კარგად რას ელოდება, მაგრამ ისე ელის რაღაცას, გონია ლოდინის მეტს არც არაფერს აკეთებს. არადა, ლალას უდაბნოში ბევრად  მეტი დრო აქვს საკუთარი თავის და გარესამყაროს აღსაქმელად, ვიდრე მე ჩემ საკუთარ სახლში. და კიდევ,მართალია უდაბნო მოსაწყენია, ჰალუცინაციებს იწვევს და ბევრ რამეს შინაარსისგან ცლის,მაგრამ ჩემთვის მაინც ის ადგილია, სადაც როდესმე ერთხელ ცხოვრებაში,სიამოვნებით დავიკარგებოდი. ზუსტად ისე, როგორც ნობელი  შეიძლება ვინმე ისეთმა აიღოს, ვინც შენი ფავორიტი მწერალი ვერ გახდება, მაგრამ  აუცილებლად ღირს ნობელიანტი მწერლების კითხვა, თუნდაც იმიტომ, რომ დაასკვნა, ბოლო პერიოდში, მას მოსაწყენი თხრობის მანერის მწერლები იღებენ.



პ.ს. ვინც წიგნი ვერ წაიკითხეთ, ვისაც მოგწყინდათ და ვისაც კიდე ერთხელ გინდათ უდაბნოს ამბები, ვოტ თქვენთვის ფილმი, რომელიც არაფერი კავშირში არ არის ლე კლეზიოსთან,რომელსაც მე სიამოვნებით ვუყურე,მიუხედავად იმისა,რომ სრულიად არ ვიცი არაბული და წიგნის მერე უდაბნოებს აღარ ვეძებდი დასაკარგად.მოკლედ,თუ დაგაინტერესებთ, აქედან შეგიძლიათ გადმოწეროთ .

Saturday, October 10, 2009

ნობელის პრემია,ჰერტა მილერი და სულგანაბული ქანაობა

ორი დღის წინ ნობელის პრემიებით რო დაჯილდოვდნენ ბედნიერი ადამიანები ხო ბავშვმაც კი იცის?
მე რომ ლიტერატურა მიყვარს ეგეც იცის ერმა.
სამაგიეროდ,ჰერტა მიულერი არ უნდა იყოს ჩვენი ბავშვობის მეგობარი...

ამიტომ ახლა მე გაგაცნობთ და მერე თქვენ მოიფიქრეთ, დაუმეგობრდებით თუ არა...

ჰერტა, გერმანელია, ოღონდ ისეთი, იძულებულები რომ გახდნენ ომის მერე რუმინეთში გადაცხოვრებულიყვნენ...
შესაბამისად,რუმინელი გერმანელია...

ორიოდე დღის წინ ის ნეტარხენებული ნობელის პრემია აიღო ლიტერატურის დარგში,მანამდე კი სკოლებში ასავლიდა,კერძო მოსწავლეები ყავდა, ცხოვრებას და ადამიანებს სწავლობდა, მოგონებებს აგროვდებდა, წიგნებს წერდა და აქტიურად იყო ჩაბმული საზოგადოებაში არსებულ პრობლემებზე დებატებში...ბოლო რომანი, ,,სულგანაბული ქანაობა'', გერმანიაში წლის საუკეთესო 6 წიგნთა შორის მოხვდა...

ამ რომანში გაციმბირებული ბიჭის ამბებია...
რომანის იდეა ჯერ კიდე დედის გაციმბირების შედეგი უნდა იყოს, მე და ფროიდს თუ გვკითხავს კაცი...

რომანის დაწერამდე ფიქრობდა, რომ აუცილებლად ჭირდებოდა ადამიანი, რომელმაც რეალურად იცოდა, რა ხდებოდა გადასახლების მერე ბანაკებში...ასეთი ასევე გემანელ-რუმინელი პოეტი და მთარგმნელი ოსკარ პასტიორი იცოდა, მაგრამ ფიქრობდა, რომ ოსკარს მისთვის დასაკარგი დრო არ ექნებოდა...თუმცა პირიქით მოხდა: ოსკარმა დროც გამონახა, ჰერტას ღია კითხვებსაც უპოვა პასუხი და კიდე, მასთან ერთად უკრაინაშიც წავიდა, იმ ბანაკის მოსანახულებლად, სადაც გადასახლებული იყო...

ხომ იცით,ზოგჯერ მტკიცედ რომ ხარ დარწმუნებული რაღაცაში, რომ გერიდება, გეშინია და მოკლედ, რომ  გგონია, ჯობია მარტომ აკეთო რაღაც, ეგრე ჭირდა ჰერტასაც უკრაინაში წასვლის წინ. ეგონა რომ ოსკარზე ცუდად იმოქმედებდა იქ წასვლა, თუმცა, სულაც არა...უკრაინაში ჩასული ოსკარი ,,ჩვენ ბანაკზე'' ლაპარაკობდა და ბედნიერად გამოიყურებოდა...

ასეა,როცა იცი, რომ ვიღაცას ჭირდები, ცუდად აღარ ხდები...
როცა ვიღაცას სადღაც წაყოლა ჭირდება, უნდა წაყვე და შენი ძალები ამოქექო...
როცა გიყურებენ, ძლიერი ხდები...
როცა გისმენენ, ჭკვიანი...
როცა გენდობიან, ნდობის გამართლება გინდება...
და როცა უკვე ბანაკი წარსულია, შენ კი შემდგარი პოეტი და შენზე ვინმე რომანს წერს, ბედნიერი...

როგორც ოსკარი ამბობდა, პირველად წლების მერე ჰერტასთან გაიხსნა, იმიტომ რომ მანამდ არავის არ უკითხავს ქონდა თუ არა ბანაკში სარკე, ან სარკეში ჩახედვის სურვილი...როდის წყვეტს ადამიანი თავის თავზე ზრუნვას ბანაკში...
ოსკარი ყველაზე ხშირად იხსენებდაიმას,როგორ ოცნებობდა კექსებზე...

როგორც ჰერტა ამბობს,ოსკარის მიზანი მუდამ ბანაკის გარეთ იყო,თვითონ კი რომანის წერისას მუდამ ბანაკში შესვლა უხდებოდა და ზოგჯერ იმდენად ძნელი იყო,რომ დღეების განმავლობაში საჭმელსაც კი ვერ ჭამდა...

ვოტ პროფესიონალზმი და ვოტ თანაგრძნობის უნარი...


ზოგადად სალიტერატურო წრეები,ჰერტას ნობელი ცოტა არ იყოს და მოულოდნელი იყოო,ამბობენ...

სხვადასხვა დროს გერმანელი მწერლებიდან ნობელი ტომას მანმა,ჰესსემ,ბიოლმა,გიუნტერ გრასმა და კიდე ჩვენთვის ნაკლებად ცნობილებმა აიღეს...

ზოგადად კონკურსები ნაკლებად მიზიდავს,მაგრამ ფაქტია,რომ ამინდს ქმნის...
მაგრამ საინტერესო ისაა,რის მიხედვით იქმნება ამინდი...
როგორც თომუშკამ დაწერა,იქნებ ყველას გვეკუთვნის ნობელი...
ან ჩვენ თუ არა,დოჩანაშვილს მაინცო...

მე ეჭვი მაქვს რომ ჩვენ ნობელი არ გვეკუთვნის,იმიტო რომ კითხვაზე მეტად წერა გვიყვარს,იმიტო რო მასწავლებლობა არა,პირდაპირ პრემიები გვინდა,კიდე იმიტო,რომ საზოგადოებრივი აზრის გაჯანსაღება მარტო მართლმადიდებელ მშობლთა კავშირსა და ქალიშვილობის ინსტიტუტზე ,,კაიფში'' გამოიხატება,იმიტო რომ საზოგადოება რო გააჯანსაღო და სხვისი დაწერილის წაკითხვა,სხვისი მოსმენა და კიდე შენი საკუთარი პრობლემების გაშიშვლება უნდა ისწავლო...
კიდე,ის უნდა ისწავლო,როგორ გაიტანო შენი ლიტერატურა და ზოგადად შენი კულტურა საზღვრებს გარეთ,კიდე,ის,რომ როცა ყველა წიგნის ფესტივალზე და ყველა გადაცემაში და ყველა საღამოზე დეფი და კიდე ვიღაც ფსევდოები გისხედან და ამტკიცებ,კულტურულები ვართო,არადამაჯერებელი ხარ...
მოკლედ,ჩვენ ნობელი არ გვეკუთვნის...

სამაგიეროდ ვიცი,რატო ეკუთვნის ჰერტა მიულერს ნობელი:

იმიტო,რომ როგორც ჩემზე ბევრად კომპეტენტურები ამბობენ,უნიკალური ენა აქვს,პოეზიისებური პროზა,რომელიც ანათებს და კიდე წკრიალებს...თვითონ ამბობს,რომ ერთხელაც იგრძნო,როგორ გავლენას ახდენდა მასზე ენა და მიხვდა,რომ ამ გავლენის გამოყენებით რამეს მიაღწევდა...

იმიტო,რომ იმას არ წერს,რაც არ იცის,და როცა წერს,ისე წერს,თითქოს თვითონ ცხოვრობს...
ოღონდ თვლის რომ ცხოვრება წერის ანტონიმია...დაახლოებით ისეთა,როცა ვერ ვცხოვრობ,რო ვწერ ხოლმე...

მგონი მეც ავიღებ როდესმე ნობელს...:D

კიდე,იცის რომ იღბალი შეიძლება ტრაგიკული აღმოჩნდეს,ამიტო ბედის გამონათებას არ ელოდება და ზოგჯერ იძულებით,მაგრამ მაინც ყოველდღიურად მუშაობს...

როგორც ამბობენ,რომ შეხედავ,გეგონება,ხელს ჩამორთმევისას თითები მოტყდებაო,ისეთი სისუსტის სუნი დის,მაგრამ როცა კითხულობ,გრძნობ ადამიანების უსაზღვრო შესაძლებლობასო...


მე მიყვარს,როცა ვხვდები,რო მართლა ბევრი შეგვიძლია,მერე ცხოვრება აღარ მეზარება ხოლმე...რამდენიმე დღე მაინც...

კიდე,მიყვარს,რამე გემრიელობა რო გამომიჩნდება წასაკითხი...